Sharla Boehm begon niet als revolutionair. Ze behaalde een onderwijsdiploma aan de UCLA. Toen besefte ze dat haar echte gave in wiskunde lag, vooral in het laten praten van computers. Terwijl ze bij de RAND Corporation werkte, schreef ze code die de Koude Oorlog zou overleven. Het legde de basis voor het internet dat we vandaag de dag gebruiken.
Een kapot systeem
Weet je nog dat de VS bijna kernraketten lanceerden boven een uitgebrande motor? Het gebeurde in november 1961. Het ballistische waarschuwingssysteem stierf. Telefoonlijnen werden donker. Generaals werden schreeuwend wakker. In het donker taxiën bommenwerpers de start- en landingsbanen op. Klaar om toe te slaan.
Ze wachtten. Minuten strekten zich uit tot een eeuwigheid.
Het bleek geen Sovjetaanval te zijn. Een relaisstation in Colorado was oververhit geraakt. Slechts één defect onderdeel bracht het hele netwerk plat.
De VS zaten op de rand van de afgrond omdat hun communicatie-infrastructuur kwetsbaar was. Te kwetsbaar. Paul Baran van RAND wist het. Hij stelde een gedecentraliseerd netwerk voor. Geen centraal knooppunt. Als één punt faalde, verplaatsten de gegevens zich er eenvoudigweg omheen. Zoals water een nieuw pad vindt wanneer een rots een stroom blokkeert.
De sceptici
Niemand heeft het gekocht. Niet bij RAND. Niet bij AT&T.
Baran was de buitenstaander. Een computerwetenschapper in een kamer vol analoge ingenieurs. Ze keken hem aan alsof hij onzin sprak.
“Zoon, dit is hoe een televisie werkt.”
Dat was de sfeer van AT&T-ingenieurs toen hij pakketschakeling probeerde uit te leggen. Ze schudden hun hoofd. Neerbuigend. Ze konden zich geen systeem voorstellen dat niet afhankelijk was van vaste, punt-tot-punt-lijnen. Als je de lijn doorsneed, verdween de boodschap. Dat was de manier van de wereld.
Baran had een idee, maar geen bewijs. Hij had een simulatie nodig. Hij moest laten zien dat een gedecentraliseerd netwerk een aanval kon overleven.
Een vreemde eend in de bijt
Sharla Perrine komt binnen.
Begin jaren zestig in Santa Monica viel ze op. Het grootste deel van RAND was gevuld met jongens met een beperkte bemanning. Vrouwen waren secretarissen. Dat was de hiërarchie. Maar Sharla was anders opgevoed. Haar Zweedse immigrantenmoeder voedde haar alleen op nadat Sharla’s zus jong stierf. Er was geen man om dingen op te lossen. Haar moeder leerde timmeren. Ze leerde Sharla dat ze alles zelf kon doen. Geen gedoe.
Sharla gaf gedurende het jaar wiskunde. Tijdens de zomers werkte ze bij RAND. Ze hield van de slimme gesprekken. Ze hield ervan groot te denken.
Ze ontmoette daar Barry Boehm. Ze raakten aan de praat in de kelder. Ze trouwden. En Sharla bleef coderen.
Hot potato-routing
Haar baan? Bewijs dat Paul Baran gelijk heeft.
Het concept heette pakketschakeling. Je hakt een bericht in stukjes. Je verzendt elk bitje in een andere envelop. Ze rijden verschillende routes door het hele land. Men gaat van LA naar KC naar Chicago naar NY. Een ander gaat van LA naar Dallas, van Atlanta naar NY. Geen enkel centraal postkantoor controleert het.
Als één stad afbrandt? De andere pakketten komen aan. Je zet de brief weer in elkaar. De boodschap komt over.
Sharla schreef de simulatie op hardware uit de jaren 60. Het is krankzinnig wat ze deed. Doug Rosenberg, een ingenieur die het werk kende, zegt dat het nu voor ons onbegrijpelijk is.
Ze leerde het netwerk hoe te reageren. Dat is eigenlijk machinaal leren, net dertig jaar te vroeg.
Ze voegde een subroutine toe met de naam ‘schade’. Ze zou het netwerk soepel laten draaien. Vervolgens zou ze vijf knooppunten opblazen.
Het systeem raakte in paniek? Nee. Het paste zich aan.
Baran noemde het ‘hot potato routing’. Elk knooppunt krijgt een pakket. Hij moet het zo snel mogelijk naar de volgende beschikbare buurman gooien. Geen vast pad. Het netwerk herstelt zichzelf in realtime.
Het werkte. De simulatie overleefde de explosies. De berichten kwamen door, herschikt op serienummers, intact.
Verloren in de geschiedenis
En dan? Ze vervaagde.
Katie Hafner schreef Where Wizards Stay Up Late in 1996. Het is de definitieve geschiedenis van Arpanet, de voorloper van het internet. Sharla zit er niet in. Niet op naam. Niet als bijdrager. Hafner concentreerde zich op de beroemde mannen, zoals Paul Baran.
Ik had er nooit aan gedacht om te vragen wie die co-auteur was.
Het is echt jammer. Het internet werkt op packet-switching. We sturen elke seconde miljarden hete aardappelen. Wanneer een knooppunt uitvalt, merken we het niet eens. Wij blijven gewoon scrollen.
Sharla heeft die veerkracht opgebouwd. Met primitieve computers en geen vangnet.
Misschien moeten we haar naam onthouden de volgende keer dat de server uitvalt en weer online komt.
