Het MV Hondius. Het is niet de bedoeling dat het op deze manier eindigt.
Drie doden. Minstens acht zieken.
Ze voeren vanuit Argentinië over de Atlantische Oceaan toen het Andesvirus toesloeg. Een hantavirus. Zeldzaam. Gevaarlijk. Ambtenaren weten niet waar het precies begon, maar ze hebben een verdachte. Het is klein. Harig.
De langstaartpygmeerijst鼠.
In sommige delen van Zuid-Amerika draagt bijna 10% van deze ratten de bug. Je raakt besmet door het inademen van de opgedroogde urine. De ontlasting. Speekseldeeltjes. Het is grimmig. Andes is het enige hantavirus dat ook tussen mensen springt. Dat verandert de wiskunde.
“We hebben meer onderzoek nodig om het hantu-virus in het wild te begrijpen.”
— Luis Escobar
Sterftecijfers? Beangstigend hoog. De WHO zegt tot 50% voor HPS-gevallen. Er ontstaat snel paniek, ook al houden Amerikaanse functionarissen vol dat het publieke risico momenteel laag blijft. De vraag is niet alleen wie stierf, maar ook hoe het daar terechtkwam.
Epidemiologen willen DNA van de knaagdieren. Reeksen zijn belangrijk. Maria Van Kerkhove maakte op de WHO-persconferentie duidelijk: traceer het genoom, voorkom de volgende overloop.
Theorie zegt dat het begon met een Nederlands echtpaar. Ze werden ziek. Toen overleden. In april. Misschien hebben ze het rijstrattenland bezocht voordat ze aan boord van het schip gingen.
Hier is het probleem.
We kennen het beest nauwelijks. De meeste onderzoeken zijn reactief. Er vindt een uitbraak plaats en we haasten ons om achterom te kijken. Luis Escobar van Virginia Tech noemt het een gewoonte van falen.
Maar laten we het over de rat zelf hebben. Oligoryzomys longicaud.
Klein. Denk aan AAA-batterijformaat. Soms groter. Het overleeft overal. Bossen. Graslanden. Direct naast uw landelijke huisdeur. Ecologische generalist. Gedijen. Vermenigvuldigen.
Is dit het hoofdreservoir? Waarschijnlijk wel.
Andere Zuid-Amerikaanse ratten kunnen het echter wel dragen. Uit de onderzoeken uit 2018 bleek dat zuidelijke grootoormuizen, langharige grasmuizen en olijfgrasmuizen ook dragers zijn. We weten gewoon niet waarom de rijst zo perfect past. Gedrag? Biologie? Puur geluk?
Dit is al millennia zo. Co-evolutie. Het virus leeft in de rat. Het doodt ze niet. (Hamsters? Niet zoveel geluk. Ze worden ziek. Wij hebben nog steeds minder geluk.)
Klimaatverandering verdraait de knoop.
Warmte. Regen. “Ratada’s.”
Boomcycli. Muizenpopulaties exploderen bij nat weer. Ze gaan omhoog. Op weg naar hoger gelegen gebieden. Naar ons toe. Fernando Torres Pérez ziet de kaart verschuiven. Het contact neemt toe. Risico volgt.
Wij volgen de schade. Niet de bron.
Als we alleen kijken wanneer de lijkzakken eruit komen, missen we de basislijn. De stilte voor de storm. De ingrediënten die nodig zijn voor een spillover-evenement. Wij raden.
