Zapomnij o delikatnym szklanym obrazie lalki, który często wręcza się członkom rodziny królewskiej. Płaskorzeźby starożytnych egipskich księżniczek wskazują, że doskonale władały one łukiem. Nie tylko patrzyli, jak mężczyźni polują. Poprowadzili atak.
Zwykle wyobrażamy sobie egipskie grobowce wypełnione złotem, jedzeniem i zwierzętami na życie pozagrobowe. To prawda. Jednak można tam również znaleźć broń, którą często przypisuje się męskim przywilejom lub postrzega jako zwykłe symbole statusu. Nie zawsze tak jest. W niektórych przypadkach archeolodzy odkryli sprzęt wojskowy zakopany wraz z kobietami. Przez dziesięciolecia toczyła się jedna wielka debata: czy faktycznie posiadali tę broń, czy tylko na pokaz?
Po zbadaniu sześciu starożytnych pozostałości w końcu mamy odpowiedź. Tak. Te kobiety walczyły. I polowali.
Księżniczki Dahszur odkryte dzięki współczesnej nauce
Przez lata mumie te leżały w archiwach muzealnych. Odkryto je ponownie w 2020 r. w ramach projektu porządkowania i restrukturyzacji w Muzeum Egipskim, mimo że pozostały nienaruszone od czasu wykopalisk pod koniec XIX wieku w Dahszur, nekropolii, na której znajdują się jedne z najstarszych piramid w Egipcie.
Zeinab Hashesh z Uniwersytetu Beni Sueif i jej zespół wykorzystali najnowocześniejszą technologię do badania tych zapomnianych kobiet. Byli spokrewnieni: cztery siostry, córki Amenemhata II, faraona z XII dynastii, zmarłego około 1895 roku p.n.e. Odnaleziono także szczątki innej kobiety. Drugiego, prawdopodobnie ich siostrę Sathormerit, pochowano w podobnych podziemnych komorach.
Czasy były trudne. Czerepow? Nie ma już żadnych. Tkanka miękka? Obróciło się w pył. Brakuje niektórych kości. Jednak szczątki kości opowiedziały historię znacznie głośniej niż jakikolwiek element biżuterii.
Dowody elitarnych osiągnięć sportowych w grobowcach królewskich
Oto „dymiący pistolet”, niezbity dowód: ślady przyczepów mięśni (punkty przyczepu mięśni).
Księżniczka Ita dożyła około 32 lat. Górną część jej ciała nosiły poważne blizny po mięśniach naciągających kości. To samo napięcie, które pojawia się podczas machania ciężkimi maczugami lub chwytania zdobionych sztyletów. Jest to konsekwencja codziennego stosowania.
To nie tylko Ita. Jej siostra Itaveret zmarła w wieku od 20 do 34 lat. Jej kości krzyczą: „umiejętność kuszy (lub łucznictwa)**. Mianowicie rodzaj powtarzalnych ruchów o dużej intensywności związanych z napięciem cięciwy łuku, które tworzą potężne ścięgna. Inna siostra, Henmet, wykazywała podobną siłę więzadeł pomimo przerzedzania się kości ze względu na wiek.
Zbiorowe dowody dotyczące rąk tych kobiet są niezaprzeczalne. Ciężary. Łukasz. Powtarzające się ruchy. To bezpośrednio wyjaśnia, dlaczego chowano z nimi łuki, strzały i maczugi.
„To nie były tylko symboliczne prezenty, ale narzędzia, z których aktywnie korzystali”. — Zeinab Haszesz
Królewska medycyna pozwoliła im przetrwać zniszczenia bitewne
Czy cierpieli? Niewątpliwie.
Życie Itaveret nie było łatwe. Jej złamania obu żeber goiły się. Staw stopy został złamany. Znaleziono także oznaki infekcji. Niedobory żywieniowe zubożały ich organizmy. Wspólne dla sióstr problemy z kręgosłupem wskazują na krzyżowanie się pokrewieństw, powszechne w liniach królewskich w celu zachowania czystości krwi.
Jednak wyzdrowieli. I dobrze się zregenerowali.
Złamania się zagoiły. Zakażenia zostały opanowane. To prowadzi do jednego wniosku: interwencji elitarnej medycyny. Mieli lekarzy. I dobre. Potrafi utrzymać na nogach wysokiej rangi wojowników, pomimo poważnych obrażeń.
Dlaczego to jest ważne? Bo łamie stereotyp bierności. To nie były kobiety siedzące za zasłonami i czekające na zbawienie. Byli aktywnymi uczestnikami niebezpiecznych, obciążających fizycznie zawodów. Wykwalifikowany. Niebezpieczny. Zrównoważony.
Co pozostaje nieznane? Bez czaszek sekwencjonowanie DNA jest niemożliwe. Bez rekonstrukcji twarzy. Intrygi polityczne, dramat rodzinny i dokładne daty urodzin pozostają owiane ciemnością. Przyszłe testy izotopowe mogą ujawnić, co jedli i dokąd podróżowali. Ale na razie? Kości mówią wystarczająco wyraźnie.
Trzymała broń. Złamała kość. Przeżyła. Spróbuj powiedzieć, że to była dekoracja.
