Walvismoeders zijn uitgeput. Ze migreren duizenden kilometers zonder te eten en verzorgen vervolgens maandenlang hun kalveren. Het is een brutale cyclus.

Zuidkapers (Eubalaena australis ) doen iets wat geen enkele andere walvissoort doet. Ze draaien ondersteboven.

Dit gedrag werd waargenomen aan de Head of the Bight in Zuid-Australië. De locatie is van cruciaal belang. Deze wateren zijn een afkalfgebied en relatief veilig voor scheepsaanvaringen. Maar waarom op hun rug rollen?

Het antwoord zou simpel kunnen zijn: controle.

Rusten als een moeder

Renae van Noort van de University of Western Australia leidde het onderzoek. Haar team gebruikte drones. Ze filmden 75 uur aan beeldmateriaal. Ze keken naar 90 moederkalfparen.

De resultaten? Moeders brachten gemiddeld 33% van hun tijd door met rusten. Kalveren rustten ook, meestal synchroon met hun moeders.

De meeste walvisachtigen drijven met de rugzijde naar boven. Soms onder water. Soms aan de oppervlakte. Maar 25% van deze moeders deed iets anders. Ze rolden om.

Deze specifieke rustmethode helpt hen hun energie te beheren. En hun melkaanvoer.

“Dit is absoluut ongewoon gedrag. Het ziet er nogal vreemd uit, vooral als je ze ziet met hun borstvinnen in de lucht.” — Renée van Noort

De omgekeerde strategie

Hoeveel tijd besteden ze zo? Slechts 2%. Zelden. Zowel onder water als boven.

Alleen zogende moeders zagen dit doen. Er werd ook één zwangere walvis waargenomen.

Waarom? Als een moeder op haar rug ligt, kunnen haar kuiten de borstspleten niet bereiken. De positie fungeert als een barrière.

Het dwingt het kalf om te wachten.

Dit geeft de moeder keuzevrijheid. Zij bepaalt wanneer ze moet eten. Zij bepaalt wanneer ze moet rusten. Het is niet alleen passief zweven. Het is actief beheer.

Ook temperatuurregulatie kan een rol spelen. De frisse lucht die op hun buikvinnen slaat, kan ze afkoelen.

Waarom alleen zuidkapers?

Je zult geen bultruggen of blauwe vinvissen dit zien doen. Malin Lilley, een psycholoog aan de Texas A&M University die geen deel uitmaakte van het onderzoek, komt met een theorie.

Andere soorten hebben verschillende methoden voor energiebesparing. Of misschien is hun leefgebied te gevaarlijk.

Op je rug rollen maakt je kwetsbaar. Schepen slaan terug.

De zuidkapers aan de kop van de bocht bevinden zich in een beschermd gebied. De menselijke verstoring is daar lager. Deze veiligheid kan de sleutel zijn. Zonder dit zou het ondersteboven keren zelfmoord zijn.

Wat we nog steeds niet weten

De studie, gepubliceerd in Mammalian Biology op 6 juli, beantwoordt enkele vragen. Niet allemaal.

We weten niet waarom sommige moeders dit doen en andere niet. 25% was betrokken bij het gedrag. De rest niet.

Is het geleerd? Letten kalveren op hun moeder? Leren ze door ervaring? Lilley suggereert dat toekomstig onderzoek zou moeten kijken naar hoe deze gewoonte wordt doorgegeven.

Voorlopig weten we alleen dat walvismoeders een pauze nodig hebben. Zelfs als die pauze inhoudt dat je ondersteboven in de oceaan ligt.