Śpiący rekin południowy, drapieżnik głębinowy zwykle spotykany w cieplejszych wodach, został udokumentowany dalej na południe na Antarktydzie niż kiedykolwiek wcześniej. Odkrycie, uchwycone zdalnie sterowaną podwodną kamerą w styczniu 2025 r., podważa długotrwałe przekonania na temat zasięgu i przetrwania rekinów w ekstremalnych środowiskach.
Unikalny materiał filmowy przedstawiający rekina w wodach Antarktydy
Naukowcy z Centrum Badań Głębinowych Minderoo-UWA (Uniwersytet Australii Zachodniej) umieścili komorę na przynęty w depresji u wybrzeży Szetlandów Południowych na głębokości 490 metrów. Po obejrzeniu 400 godzin nagrań zauważyli rekina pływającego spokojnie w stosunkowo ciepłej podpowierzchniowej warstwie wody – około 2 stopni Celsjusza.
„To było bardzo zaskakujące, ponieważ nie sądziliśmy, że rekiny w ogóle występują w wodach Antarktyki, a tym bardziej coś tak dużego i sławnego jak żarłacz południowy” – powiedział Alan Jamieson, założyciel centrum. Szacuje się, że zwierzę miało od trzech do czterech metrów długości i można je było rozpoznać po wyjątkowym wyglądzie.
Dlaczego to ma znaczenie: ekosystemy i adaptacja
Ta obserwacja jest ważna, ponieważ sugeruje, że wody Antarktyki mogą nie być tak wolne od rekinów, jak wcześniej sądzono. Śpiące rekiny południowe znane są z wyjątkowo długiej długości życia (250–300 lat) i powolnego metabolizmu, który pozwala im przetrwać w środowiskach głębinowych, gdzie brakuje pożywienia. Obecność tej samicy (określona brakiem narządów chwytających) tak daleko na południu wskazuje, że rekiny te mogą być bardziej tolerancyjne na niskie temperatury, niż sądzili naukowcy.
Odkrycie rodzi również pytania o szerszy ekosystem Antarktyki. Jeśli śpiące rekiny tolerują takie warunki, jakie inne gatunki mogą czaić się w głębokich, niezbadanych jaskiniach?
Przyszłość eksploracji głębin morskich
Śpiące rekiny żyją w siedliskach, które utrudniają ich badanie; obserwacje pozostają rzadkie. Ustalenia Centrum Badań Głębinowych UWA podkreślają znaczenie zdalnego monitorowania głębin morskich dla odkrywania ukrytej różnorodności biologicznej.
„To zmienia naszą wiedzę o rozmieszczeniu rekinów i ich zdolności do przetrwania w ekstremalnych warunkach” – stwierdzili naukowcy. To odkrycie pokazuje, jak mało wciąż wiemy o życiu w najbardziej odległych i niegościnnych miejscach na świecie.
Być może Ocean Południowy nie jest tak wolny od rekinów, jak sądziliśmy, co oznacza, że potrzebne są dalsze badania, aby zrozumieć zakres obecności tych drapieżników i ich wpływ na sieć troficzną Antarktyki.
