Ryan Gosling schittert in de nieuwe sciencefictionfilm Project Hail Mary, waarin een wetenschapsleraar wakker wordt in de ruimte zonder zich te herinneren hoe hij daar terecht is gekomen. De film, gebaseerd op de roman van Andy Weir, combineert echte wetenschap met fantasierijke wereldopbouw. Om de creatie van de film te bespreken sprak Bri Kane van Scientific American met Weir, die deze keer ook als producer fungeerde, in tegenstelling tot zijn eerdere samenwerking met Matt Damon voor The Martian. Weir legt zijn unieke aanpak uit: hij kreeg geen geld om te vertrekken, maar bleef bij elke stap betrokken.
Bouwen aan een geloofwaardige buitenaardse wereld
Weirs proces begint met het verankeren van het fantastische in de werkelijkheid. Voor Project Weesgegroet begon hij met de exoplaneet 40 Eridani Ab, acht maal de massa van de aarde, die in slechts 46 dagen om zijn ster draait. Om een bewoonbare omgeving te creëren, hield Weir rekening met de fysica van extreme omstandigheden: hoge atmosferische druk om vloeibaar water vast te houden, en een krachtig magnetisch veld om atmosferische erosie te voorkomen.
Dit leidde tot een wereld waarin een dichte, ammoniakrijke atmosfeer het zonlicht blokkeert, waardoor de behoefte aan zicht wordt geëlimineerd. Het leven evolueerde in lagen, waarbij organismen bovenaan licht absorbeerden en andere zich onderaan voedden, net als diepzee-ecosystemen op aarde. De zwaartekracht aan het oppervlak zou 2,1 g bedragen, wat betekent dat de buitenaardse levensvormen uitzonderlijk sterk zouden zijn. Weir stelde zich Eridianen voor als mobiele, bijenkorfachtige structuren, meestal anorganisch met een kleine kern van biologische materie.
Het belang van empathie
De film legt de nadruk op empathie en samenwerking, thema’s die centraal staan in de karakterontwikkeling van Weir. Hij stelt dat intelligentie, roedelinstincten en taal voorwaarden zijn voor interstellaire samenwerking. Deze elementen leiden onvermijdelijk tot empathie, zoals we zien bij sociale dieren zoals wolven, waar wederzijdse zorg overleving garandeert. Voor de buitenaardse Rocky ontwierp Weir een soort die in staat is collectieve overleving en mededogen te begrijpen.
Het onmogelijke visualiseren
Weir geeft toe dat zijn verbeeldingskracht niet visueel sterk is en beschrijft zijn mentale beelden als ‘blobs’. Hij vertrouwt op lijsten met kenmerken in plaats van op gedetailleerde visies. Dit maakt de aanpassing van zijn werk aan film naadloos: de schermversie wordt canon in zijn geest en vult de gaten in zijn eigen visualisatie. Als hij aan Ryland Grace denkt, stelt hij zich nu automatisch Ryan Gosling voor.
Evenwicht tussen wetenschap en fictie
De wetenschap in Project Hail Mary is grotendeels gebaseerd op gevestigde natuurkunde, hoewel Weir buigregels op kwantumniveau erkent. Hij noemt de fictieve manipulatie van neutrino’s als een voorbeeld van waar speculatie de huidige inzichten overstijgt.
Weirs personages zijn vaak gebaseerd op zijn eigen persoonlijkheid, zoals Mark Watney in The Martian. Ryland Grace is echter het eerste personage dat hij creëerde zonder directe zelfprojectie, waardoor hij conflictmijdend, naïef en enigszins angstig is.
De inspiratie achter het verhaal
Weir haalt inspiratie uit sciencefictionklassiekers, zoals Enemy Mine, waarin tegenstanders gedwongen worden samen te werken om te overleven. Hij wijst ook op culturele verschillen in de technologische ontwikkeling: oosterse culturen blonken uit in delicate keramiek, terwijl de westerse vooruitgang op het gebied van de optica voortkwam uit de glasproductie. Zijn doel is niet om één soort als superieur af te schilderen, maar om de unieke sterke punten die door samenwerking ontstaan te benadrukken.
Zou Weir naar de ruimte gaan?
Nee. Ondanks dat hij over dappere ontdekkingsreizigers schrijft, geeft Weir toe dat zijn angst hem ervan zou weerhouden zich vrijwillig aan te melden voor een ruimtemissie. Hij vertrouwt op fictieve personages om zijn avontuurlijke geest te vervullen, en blijft liever geworteld in de realiteit.
Als hij Rocky zou kunnen ontmoeten, zou hij vragen naar het geheim achter de productie van xenonieten, een fictief materiaal dat centraal staat in het verhaal. Weir definieert het niet expliciet, waardoor er ruimte is voor verder onderzoek.
Uiteindelijk combineert Project Hail Mary wetenschappelijke nauwkeurigheid met fantasierijke verhalen, waardoor een meeslepend verhaal ontstaat over samenwerking, empathie en de grenzen van menselijk (en buitenaards) vernuft.
