De late Jura-periode, ongeveer 163,5 tot 145 miljoen jaar geleden, werd bepaald door enorme dinosaurussen die door het westen van de Verenigde Staten zwierven. Nieuw onderzoek gericht op de Morrison-formatie – een rijke fossielenlaag die verschillende staten omvat – laat zien dat deze ecosystemen waren gestructureerd rond sauropoden: enorme herbivoren met lange nek. Deze wezens bevonden zich niet alleen in het ecosysteem; zij waren het ecosysteem, dat een bloeiende roofzuchtige voedselketen ondersteunde.
Keystone-soorten: de rol van sauropoden
Sauropoden waren de grootste landdieren die ooit hebben bestaan, met een gewicht van meer dan 15 ton als volwassene. Terwijl hun enorme omvang volwassen individuen beschermde, waren hun jongen een kwetsbare prooi voor grote carnivoren zoals Allosaurus en Torvosaurus. Deze kwetsbaarheid wordt nu gezien als een cruciale dynamiek: de voortplanting van sauropoden voedde rechtstreeks de roofzuchtige dinosauruspopulatie.
Paleontologen die fossielen uit de Dry Mesa Dinosaur Quarry in het zuidwesten van Colorado bestuderen, hebben een laat-Jura-voedselweb gereconstrueerd dat duizenden jaren beslaat. Dit suggereert dat sauropoden fungeerden als ‘ecosysteemingenieurs’, wat betekent dat hun aanwezigheid, groei en reproductie een diepgaande invloed hebben gehad op het milieu en het voortbestaan van andere soorten.
Het onbeperkte buffet: jonge sauropoden als prooi
Het onderzoek benadrukt dat het leven in deze periode wreed was. Jonge sauropoden, geboren uit eieren van meer dan dertig centimeter breed, waren gemakkelijke doelwitten voor roofdieren. Volgens Cassius Morrison, hoofdauteur van de studie: “Het leven was goedkoop in dit ecosysteem.” Roofzuchtige dinosaurussen waren waarschijnlijk afhankelijk van de constante aanvoer van jonge sauropoden om te overleven.
Deze dynamiek is vergelijkbaar met moderne ecosystemen waar hoeksteensoorten – zoals olifanten vandaag de dag – de habitatstructuur en de relaties tussen roofdieren en prooien beïnvloeden. Zonder de constante toestroom van kwetsbare sauropodekalveren zouden de toproofdieren moeite hebben gehad om hun populaties in stand te houden.
Evolutionaire implicaties
Het reconstrueren van deze oude voedselwebben levert waardevolle inzichten op in de evolutie van dinosauriërs. Door ecosystemen uit verschillende geologische perioden te vergelijken, kunnen wetenschappers de druk die de ontwikkeling van dinosauriërs heeft aangestuurd beter begrijpen. De bevindingen suggereren dat de intense roofzuchtige druk op juveniele sauropoden mogelijk hun voortplantingsstrategieën en groeisnelheden heeft beïnvloed.
Uiteindelijk is het begrijpen van hoe dinosaurussen leefden cruciaal voor het ontrafelen van het bredere verhaal van het leven op aarde. Deze bevindingen benadrukken dat ecosystemen, zelfs die van 150 miljoen jaar geleden, met elkaar verbonden zijn en gevormd worden door de interacties tussen soorten.
