Astronomen hebben kunstmatige intelligentie ingezet om meer dan 800 voorheen onopgemerkte kosmische anomalieën te onthullen die verborgen waren in tientallen jaren aan archiefgegevens van de Hubble-ruimtetelescoop. Deze ontdekking benadrukt hoe AI het tempo van astronomisch onderzoek dramatisch kan versnellen, door patronen en kenmerken te identificeren die menselijke onderzoekers jaren zouden kosten om te ontdekken.
De kracht van machinaal leren in de astronomie
De European Space Agency (ESA) heeft een AI-tool ontwikkeld om bijna 100 miljoen beeldsegmenten uit het Hubble Legacy Archive te analyseren. De AI voltooide deze taak in slechts twee en een halve dag – een operatie die een team van menselijke astronomen onmogelijk veel tijd zou kosten om te voltooien. Deze snelheid is aanzienlijk: het universum bevat zoveel objecten dat systematische ontdekking vrijwel onmogelijk is zonder automatisering.
Wat is er gevonden?
De AI identificeerde meer dan 1.300 afwijkende objecten, waaronder:
- Samensmelting van sterrenstelsels: Botsende sterrenstelsels veroorzaken spectaculaire vervormingen.
- Kwallenstelsels: Sterrenstelsels met lange gassporen die op tentakels lijken.
- Mogelijke zwaartekrachtlenzen: Enorme objecten die het licht van verre bronnen buigen.
- Onverklaarde objecten: Tientallen verschijnselen die de huidige astronomische modellen tarten.
Van deze afwijkingen waren er ongeveer 800 nog nooit eerder gedocumenteerd. Dit betekent dat het universum, ondanks tientallen jaren van observaties, nog steeds veel geheimen kent.
Waarom dit belangrijk is
De bevindingen zijn gepubliceerd in Astronomy & Astrophysics. Volgens ESA-datawetenschapper Pablo Gómez demonstreert dit succes het potentieel van AI om op efficiënte wijze andere grote ruimtewetenschappelijke archieven te verkennen. Het vermogen om bestaande gegevens snel te verwerken zou een revolutie teweeg kunnen brengen in de manier waarop we de kosmos bestuderen, waardoor verborgen patronen aan het licht komen en de ontdekking van zeldzame of ongebruikelijke gebeurtenissen wordt versneld.
Deze methode bewijst dat AI niet alleen een hulpmiddel is voor toekomstig onderzoek, maar ook een sleutel tot het ontsluiten van de reeds verzamelde schatten.
In wezen verzint de AI geen nieuwe gegevens, maar onthult wat er al was, wachtend om gevonden te worden. Deze verschuiving in aanpak zal waarschijnlijk de standaardpraktijk in de astronomie worden, waardoor geen enkele waardevolle waarneming onopgemerkt blijft.
