Onderzoekers denken sporen van het DNA van Leonardo da Vinci te hebben gevonden in een eeuwenoude krijttekening en brieven van zijn familieleden. De bevindingen, hoewel niet definitief, laten zien hoe de moderne genetica een revolutie teweeg kan brengen in kunstauthenticatie en historisch onderzoek.
De jacht op de genetische signatuur van Da Vinci
Jarenlang hebben wetenschappers geprobeerd het DNA van Da Vinci te identificeren, een uitdagende taak gezien het gebrek aan toegankelijke overblijfselen. Zijn tombe is verboden terrein gebleven en zijn vermeende nakomelingen bieden slechts indirecte aanwijzingen. Het Leonardo da Vinci DNA-project koos voor een andere aanpak: het analyseren van sporen van biologisch materiaal dat op zijn werken was achtergebleven.
Onderzoekers veegden een rood krijttekening af die aan Da Vinci werd toegeschreven en onderzochten brieven van zijn bekende neven. De analyse onthulde menselijke Y-chromosoomsequenties die overeenkomen met een genetische afstamming die gebruikelijk is in Toscane, de geboorteplaats van Da Vinci. Concreet vonden ze markers die behoren tot de E1b1b-haplogroep, doorgegeven van vader op zoon.
Waarom dit belangrijk is
Het vermogen om oud DNA te extraheren en te analyseren verandert terreinen van archeologie tot kunstgeschiedenis. Terwijl traditionele authenticatie afhankelijk is van stilistische analyse en herkomst, bieden genetische tests een potentieel nauwkeurigere methode.
Door de poreuze aard van papier en canvas kunnen ze microscopisch kleine sporen van zweet, huidcellen en ander biologisch materiaal vasthouden. Het scheiden van het DNA van Da Vinci en de talloze anderen die met zijn werken omgingen, vormt echter een enorme uitdaging. Het team overwon dit door hun bevindingen te vergelijken met DNA van de nakomelingen van Da Vinci.
Methodologie en bevindingen
De studie maakte gebruik van metagenomische sequencing om al het genetische materiaal dat in de monsters aanwezig was te analyseren. Onderzoekers identificeerden niet-menselijk DNA van planten (zoete sinaasappelbomen gekweekt in Medici-tuinen) en parasieten die in de regio voorkomen, wat contextuele aanwijzingen opleverde. Cruciaal was dat ze ook een speekselmonster verkregen van wijlen kunsthandelaar Fred Kline (de voormalige eigenaar van de tekening) om vreemd DNA eruit te filteren.
De Y-chromosoomsequenties die zowel in de tekening als in de letters worden aangetroffen, zijn terug te voeren op dezelfde Toscaanse afstamming. Dit suggereert een sterke mogelijkheid dat ten minste een deel van het genetische materiaal afkomstig is van Da Vinci zelf. Onderzoekers waarschuwen echter dat verdere validatie nodig is voordat definitieve bevestiging plaatsvindt.
Implicaties en toekomstig onderzoek
Als dit wordt bevestigd, zou dit de eerste keer zijn dat het DNA van Da Vinci wordt geïdentificeerd. Naast authenticatie zou het sequencen van zijn genoom ook inzicht kunnen verschaffen in zijn fysieke kenmerken, zoals oogkleur en lengte. Sommigen speculeren dat het zelfs licht zou kunnen werpen op zijn uitzonderlijke cognitieve vaardigheden.
De snelle vooruitgang op het gebied van genetische sequencing maakt dergelijke ontdekkingen steeds haalbaarder. Wetenschappers hebben nu de middelen om kleine DNA-fragmenten te analyseren, ze te vergelijken met enorme genomische databases en geheimen te ontsluiten die verborgen zijn in historische artefacten.
Het team hoopt toegang te krijgen tot aanvullende werken van Da Vinci voor verdere analyse. Het uiteindelijke doel is om een completer beeld te krijgen van een van de meest raadselachtige figuren uit de geschiedenis.
