Miljoenen Amerikanen hebben geëxperimenteerd met voorgeschreven medicijnen voor gewichtsverlies, zoals Zepbound en Wegovy, waardoor in veel gevallen aanzienlijk gewichtsverlies en gezondheidsverbeteringen werden bereikt. Een aanzienlijk aantal gebruikers stopt echter uiteindelijk met het gebruik van deze medicijnen, die vaak op de markt worden gebracht als langdurige behandelingen. Nieuw onderzoek bevestigt dat de voordelen niet aanhouden: individuen die met deze medicijnen stoppen, herwinnen snel het verloren gewicht en zien dat hun cardiovasculaire gezondheidsgegevens binnen ongeveer twee jaar terugkeren naar het niveau van vóór de behandeling.
De snelheid van omkering
Uit een overzichtsstudie gepubliceerd in The BMJ blijkt dat gewichtstoename ongeveer vier keer sneller plaatsvindt na het stoppen van afslankmedicijnen, vergeleken met het stoppen van een dieet of lichaamsbeweging. Gemiddeld komen individuen na het stoppen ongeveer een pond (0,4 kilogram) per maand aan. Cruciaal is dat cardiometabolische markers – waaronder bloedglucose, bloeddruk en cholesterol – ook verslechteren en binnen 1,4 tot 1,7 jaar terugkeren naar het basisniveau.
De metabolische impact
De studie omvatte verschillende medicijnen voor gewichtsverlies, waaronder oudere GLP-1-geneesmiddelen (zoals semaglutide) en niet-GLP-1-opties zoals orlistat en fentermine/topiramaatcombinaties. Onderzoekers vergeleken deze resultaten met gegevens van gedragsinterventies (dieet en lichaamsbeweging). De belangrijkste conclusie is dat het stopzetten van de medicatie een sneller herstel van het gewicht teweegbrengt dan het stoppen van traditionele veranderingen in levensstijl.
Waarom dit belangrijk is: Dit benadrukt een cruciaal probleem bij de behandeling van obesitas. Hoewel medicijnen snelle resultaten opleveren, leidt het stoppen ervan zonder een duurzaam gedragsplan tot een snellere terugkeer naar een ongezonde metabolische toestand. Het lichaam “pauzeert” niet simpelweg de gewichtstoename; het versnelt het.
De rol van gedrag en fysiologie
Deskundigen benadrukken dat gewichtsverlies door medicijnen gepaard gaat met het verliezen van vet-, spier- en botmassa. Zonder voortdurende lichaamsbeweging is het herwonnen gewicht meestal voornamelijk vet, wat betekent dat individuen metabolisch slechter af kunnen zijn, zelfs als ze terugkeren naar hun oorspronkelijke gewicht.
“Als je naar de grafieken van het onderzoek kijkt, kun je misschien meer aankomen en uiteindelijk slechter af zijn dan voorheen”, zegt Rozalina McCoy, een endocrinoloog aan de Universiteit van Maryland.
De studie onderstreept dat de behandeling van obesitas niet alleen maar om wilskracht gaat. GLP-1-medicijnen onderdrukken de eetlust effectief, maar wanneer dit effect verdwijnt, wordt het handhaven van gewichtsverlies door gedrag alleen buitengewoon moeilijk.
Implicaties voor langdurige zorg
Onderzoekers stellen voor om patiënten onmiddellijk na het stoppen van de medicatie over te zetten op gedragsprogramma’s (dieet of lichaamsbeweging), maar er zijn meer onderzoeken nodig om deze aanpak te valideren. De bevindingen roepen ook zorgen op over de verzekeringsdekking: abrupte veranderingen of beperkingen op de toegang tot medicijnen kunnen op de lange termijn gevolgen voor de gezondheid hebben.
Uiteindelijk onderstreept de studie de realiteit dat afslankmedicijnen geen ‘genezing’ zijn. Het stoppen ervan zonder voortdurend levensstijlbeheer leidt tot een voorspelbare en snelle verslechtering van de gezondheidsvoordelen.
